Current track

Title

Artist

Current show

Xclusif Non-Stop

00:00 06:00

Current show

Xclusif Non-Stop

00:00 06:00


Desinformatie over Beiroet: deze berichten zijn het drukste gedeeld

Written by on 7 augustus 2020

De beelden van de enorme ontploffing in de Libanese hoofdstad Beiroet gingen de wereld rond. Toeschouwers die de voorafgaande brand filmden met hun smartphones, brachten daardoor ook de explosie die erop volgde in beeld. De meeste video’s op de sociale media zijn dus echt. Toch circuleren er ook misleidende video’s die als doel hebben de oorzaak van de ontploffing in twijfel willen trekken. Verder worden ook uitspraken van politieke leiders uit hun context geciteerd.

Herbekijk hier de beelden van de explosie zoals VRT NWS die op de avond van de ramp zelf bracht (en lees voort onder de video):

Neen, er was geen raket te zien op infraroodbeeld van de ramp. De video is vervalst

Op de sociale media in Libanon en bij uitbreiding de Arabische wereld doet een vervalste video de ronde. Dat VRT NWS de video ook ontving via een Vlaamse Libanees toont dat het beeld intussen ook in ons land de ronde doet.

Wat is erop te zien? De video zou aantonen dat een raketaanval de oorzaak is van de ontploffing in de haven van Beiroet. Het zou de enige video zijn die met een infraroodcamera opgenomen is.

Maar dat klopt dus niet. De video is vervalst. De originele beelden, gemaakt door CNN Arabic-cameraman Mohsin al-Mukhtafi, zijn niet opgenomen met een speciale infraroodcamera. Nergens op die beelden is een raket te zien. Zijn beelden zijn door de maker van de vervalste video achteraf met een zogeheten negatieffilter bewerkt, die de kleuren vervormt en de illusie van infrarood moet opwekken.

Links het gemanipuleerde beeld, rechts het oorspronkelijke.

In een interview vertelt de cameraman die de originele beelden maakte, over zijn belevenis en wat hij zag. Hij doet dat in het Arabisch en heeft het op geen enkel moment over een raket. Het is duidelijk dat iemand die achteraf in de beelden gemonteerd heeft.

Dat is trouwens niet de enige video waarin een raket is toegevoegd. Een ander voorbeeld.

Links het gemanipuleerde beeld met een toegevoegde raket (linksboven de eerste toeschouwer van rechts). Rechts het originele beeld.

Nog een andere video waarin een raket gemonteerd is, wordt gedeeld met het bijschrift: “Eindelijk de waarheid. Het was een Israëlische raket”:

De originele beelden, onder meer hier gepubliceerd, tonen dat het om een vervalsing gaat.

Neen, de Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft de ontploffing niet opgeëist

Op verschillende berichten op Twitter, Facebook en Instagram was te lezen dat de Israëlische premier Benjamin Netanyahu de explosie in Beiroet opgeëist heeft. Het zou een aanval op de Libanese Hezbollah geweest zijn. Dat zouden we moeten begrijpen uit een verklaring van Netanyahu op dezelfde dag als de explosie: “Hezbollah moet de boodschap nu begrijpen”, klinkt het. 

Maar dat citaat is uit zijn context gehaald. Het Franse persagentschap AFP wijst erop dat die verklaring dateert van enkele uren vóór de ramp. Netanyahu had het daarin ook niet over een eventuele aanval op Beiroet, maar over de spanningen met Hezbollah die zich de dagen voordien hadden voorgedaan, zowel aan de Libanees-Israëlische grens als in Syrië.

Israël ontkent alle betrokkenheid bij de ramp in de haven van Beiroet.

Neen, de leider van Hezbollah heeft (nog) niet toegegeven dat de lading ammoniumnitraat van zijn organisatie is

Of de ontplofte lading eigendom is van de Libanese gewapende groepering Hezbollah, is op het moment van schrijven van dit artikel nog niet duidelijk. Toch circuleren op de sociale media berichten dat Hassan Nasrallah, de leider van Hezbollah, dat al bevestigd zou hebben.

Die bewering wordt gestaafd met een oude video waarin Nasrallah zou beweren dat “de ammoniumdepots de atoombom van Hezbollah” zijn, en dat ze zouden moeten ingezet worden tegen Israël. Onder meer N-VA-kamerlid Darya Safai deelde die video op haar Twitteraccount.

Maar dat is niet wat Nasrallah echt zegt in de video, die dateert uit 2016. Daarin bedreigt Nasrallah wel degelijk Israël, maar niet met eigen ammoniumnitraat. Hij zegt de Israëlische opslagplaatsen van ammoniumnitraat in Haifa aan te zullen vallen met raketten. De integrale vertaling van het fragment in de tweet klinkt als volgt: “Het is net als een kernbom. De combinatie van onze raketten met die ammoniumdepots in Haifa is gelijk aan een kernbom. Stel je voor dat een paar raketten op die opslagplaatsen landen, in een gebied waar 800.000 mensen wonen. Er zullen tienduizenden doden vallen”.

Of de ammoniumvoorraad in de haven van Beiroet eigendom is van Hezbollah, staat op dit moment nog niet vast.

“Kellon ya’ani kellon”

De voorbeelden die we hierboven factcheckten, doen misschien anders vermoeden, maar voorlopig doet er opvallend weinig desinformatie de ronde na de ramp in Beiroet. Die speelde zich nochtans af in een regio die bijzonder vatbaar is voor complottheorieën, door decennialange buitenlandse inmenging, gebrek aan transparant beleid en (in sommige landen) autoritair bestuur. De hallucinante paddenstoelwolk die het gevolg was van de ontploffing, spreekt bovendien tot de verbeelding.

Waarom we dan niet meer desinformatie zien? Misschien doordat de oorzaak van deze ramp voor de doorsnee Libanees zo klaar is als een klontje: politiek wanbestuur, dat ervoor gezorgd heeft dat een hoog explosieve voorraad middenin de stad gewoon vergeten kon worden.

In Libanon woedt de woede tegen de politieke machthebbers al jarenlang. Alleen al de voorbije maanden kwamen duizenden mensen op straat om het ontslag te eisen van niet alleen de regering, maar van alle politici. Allemaal dus, of zoals het in de Libanese straten klinkt: “kellon yaani kellon”.